HSYK maddesi ne getiriyor? Avrupa’nın HSYK’ları nasıl?

2 Ağu

Avrupa’da HSYK var mı?

Avrupa’da HSYK var mı? Yapısı nasıl?

hsyk

Referanduma giden Anayasa değişiklik paketinde en çok tartışılan konu Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun yapısına ilişkin düzenlemeler oldu. Muhalefetin sert eleştirilerini hedef olan ve Anayasa değişikliğine karşı oluşturulan cephenin bayrağı haline getirilen HSYK düzenlemesi, Anayasa mahkemesi tarafından budandı. Peki ama ‘ret cephesi’nin budanmış haliyle bile "hayır" kampanyasına bayrak yaptığı bu düzenleme ne getiriyor? Avrupa ülkelerinde HSKY muadili kururmlarda durum nedir?

Referandumda oylayacağımız paket, HSYK’nın yapısını düzenleyen 159’uncu maddesinde yaptığı değişiklikle, halen 7 olan HSYK’nın üye sayısı 22’ye, 5 olan yedek üye sayısnıı ise 12’ye çıkarıyor. HSYK, 3 daire halinde çalışacak. HSYK’nın Başkanı, Adalet Bakanı olmaya devam edecek. Kurulun “meslekten çıkarma” cezasına ilişkin kararlarına itiraz yolu getirilecek. Diğer kararlara itiraz yolu kapalı. Anayasa’nın “Hakimler ve Savcıların Denetimi” başlıklı 144’üncü maddesi de yeniden düzenleniyor.

Avrupa ülkelerinde ise yargı kurulları tek tip bir yapılanmaya sahip değil. Hatta Almanya, İngiltere ve Avusturya gibi bir kısım ülkelerde bu anlamda yargı kurulu yok.
HSYK benzeri yargı kurullarına sahip olan Fransa, İtalya, Belçika, İspanya, Portekiz, İrlanda, Polonya, Macaristan, Bulgaristan, Estonya, Litvanya, Slovakya ve Romanya gibi Avrupa ülkelerinin uygulamaları birbirinnden farklı. Bu ülkelerdeki yargı kurullarına baktığımızda şu özellikler dikkat çekiyor:
     Genel olarak karma bir yapıdalar;
•      Çok sayıda üyeden oluşuyorlar;
•      İlk derece ve istinaf mahkemelerinde görev yapan hâkimler kurulda mutlaka ağırlıklı olarak temsil ediliyorlar;
•      Parlamentolar bu kurullara üye seçiyorlar;
•      Bir kısmında devlet başkanı ve adalet bakanı kurulun ya başkanı veya başkan yardımcısı konumunda.

Ülkelere tek tek baktığımızda durum şu:

Fransa

fransa

Sadece adli yargı hâkim ve savcılarının işlemlerini yürüten Fransız Kurulunda Yargıtay’dan hiç temsilci bulunmamakta, Danıştay’dan ise bir temsilci bulunmaktadır. Kurul üyelerinin görev süresi 4 yıldır ve her üye bir kez seçilebilmektedir.
Cumhurbaşkanı, Senato Başkanı ve Millet Meclisi Başkanı tarafından seçilen 3 üyenin yasama, yürütme ve yargı organlarına mensup olmayan seçkin vatandaş olması gerekmektedir.

İspanya

ispanya

Bütün atamalar Parlamentonun önerisi üzerine Kral tarafından yapılmaktadır. Görev süresi 5 yıl olup, her üye bir kez seçilebilmektedir.

Portekiz

portekiz

Kurulun çoğunluğu yargı dışı üyelerden oluşmaktadır. Kurul üyelerinin görev süresi 3 yıl olarak belirlenmiştir.

İsveç

isvec

Hâkimler dahil üyelerin tümü hükûmet tarafından atanmaktadır. Kurul üyelerinin çoğunluğu yargı dışı üyelerden oluşmaktadır.

İtalya

italya

Kurulda, Yargıtay Başkanı ve Yargıtay Başsavcısı yanında 2 yüksek yargıç bulunmaktadır ki, toplam yüksek yargıç oranı 27’de 4’tür.
Seçilen üyelerin görev süresi 4 yıl olup, her üye bir kez seçilebilmektedir.

Polonya

polonya

Polonya’da Parlamento kendi üyeleri arasından 4 kişiyi, Senato da yine kendi üyeleri arasından 2 Senatörü Kurul üyesi olarak atamaktadır.

Hollanda

hollanda

Hollanda, İsveç, Danimarka, Finlandiya gibi bir kısım Kuzey Avrupa ülkelerinde ise bir “yargı kurulu” bulunmakla birlikte, karma bir yapıya sahip olan bu kurulların hâkimlik mesleğine mensup üyeleri dahi hükümet tarafından atanıyor, ağırlıklı olarak mahkemelerin idari ve mali yönetimi ile ilgilenmeleri bakımından ise HSYK’ya örnek teşkil etmiyorlar.

Hollanda
Hollanda’da tüm üyeler Adalet Bakanının önerisi üzerine Kral tarafından atanmaktadır.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: