Tag Archives: Yusufan

Dersim katliamının ilk kıvılcımı nerede ve nasıl yakılmıştı?

18 Ara

NTV Tarih Dergisi’nin Aralık sayısının kapağı 1937-1938 yılları arasında yaşanan Dersim olaylarına ayrıldı. O günlerden bugünlere çok az bilgi aktarıldı. Araştırmacı-yazar Masis Kürkçügil, Dersim İsyanı’nın önderi Seyid Rıza’nın yoldaşı olan Nuri Dersimi’nin, Kürdistan Tarihinde Dersim adlı kitabından ilginç bilgileri derledi. İşte Kürkçügil’in araştırmasına göre Dersim isyanının çıkış noktası ve yaşananların kısa öyküsü:

1936’da, Dersim’deki stratejik noktalarda bir dizi karakol inşaatına başlanması isyanın çıkış noktası olarak kabul edilebilir. İnşaatların müteahhitleri Kürttü. Zaten aşiretler de bölünmüştü. Bir kısmı devlete biat etme yolunu tutmuştu, bir kısmı tarafsız kalmıştı. Nuri Dersimi’nin aktardığına göre, “başta Seyid Rıza olduğu halde Absane Jorin, Ferhadan, Karabalyan aşiretleriyle Bextiyar, Yusufan, Demenan, Heyderan ve kısmen de Kalan aşiretleri kuvvetli ve sıkı bir ittifak yapmıştı”. Okumaya devam et

Dersim’de ne olmuştu

16 Kas

TIMETURK

 

h0pmloxmsq 
22 Mayis 1937-M.Kemal ve Dersim harekatından dönen Manevi Kızı Sabiha Göksen Breguet-XIX önünde

Nokta Dergisi’nin 1987’de yayımladığı "Dersim 1937-1938/ Yarım Yüzyıl Sonra" dosyasını bugünün gündemine denk düşmesi nedeniyle "İlk kez açıklanan belgeler", "İsmet İnönü’nün Lozan’da okuduğu bildiri", "ABD, Demirel’e Federe Kürdistan Önerdi", "Demirel Koçaş’ı yalanlıyor", "Hedef doğrudan Dersim idi", "Dış basından", "Parlamenter gözüyle" başlıklı çerçeveleriyle birlikte aynen yayımlıyoruz.

"Dersim, Cumhuriyet hükümeti için bir çıbandır. Bu çıban üzerinde kesin bir ameliye yapmak ve elim ihtimalleri önlemek, memleket selameti bakımından mutlaka lazımdır…
Okul açmak, yol yapmak, refah sebeplerini sağlayacak fabrikalar kurmak, kendilerini meşgul etmeye yarayan çeşitli sanayi işleri sağlamak, özet olarak yurt sahibi yapmak veya uygarlaştırmak suretiyle ıslaha çalışmak hayalden başka bir şey değildir."

Mülkiye Müfettişi Hamdi Bey, İçişleri Bakanlığı’na raporunu sunduğunda Dersim olaylarına doğru bir adım daha atılmış oluyordu. Bir süre sonra Dersim‘in adı Tunceli’ye dönecek, adına özel yasalar çıkarılacak, ardından da kanlar dökülecekti. Tam yarım yüzyıl önceydi bütün bunlar. Ve yarım yüzyıl boyunca konuşulmayacaktı. O kadar ki…

Okumaya devam et